İrhâsât Mu’cizeleri
İrhas, lügatta tespit etmek, kurmak, ruhsatlandırmak manasına gelen “r h s” kökünden türemiştir. İrhasat irhas kelimesinin çoğuludur ki Türkçemiz de de kullanılır. Ruhsatlandırma manasına gelir. Araba ruhsatı, mesken oturum ruhsatı gibi…
Istılahta ise, bir iddiaya bağlı olmaksızın peygamberlerde nübüvvet öncesi zuhur eden hârikulâde işlerdir. Bu hârikaların gösteriliş gayesi, peygamberliğin temelini tesis etmektir.
Ehli sünnete göre bu olay, kendisi için zuhur eden zatın gelecekte peygamber olacağına işaret eder. Bu noktası ile irhâsâtı da peygamberlerin Mu’cizelerinden saymışlardır.
Özellikle Üstad Bediüzzaman Hazretleri Mektubat eserinin 19.Mektubun 16 işaretinde bu hususun üzerinde ısrarla durmakta ve irhâsâtı peygamberliğin ve özellikle Hz. Muhammed aleyhisselamın peygamberliğinin delillerinden saymaktadır.
Bediüzzaman Hazretleri, Efendimiz aleyhisselamın peygamberliğine delil olan irhâsât’ı çok ciddî bir şekilde ele almış ve o’nu üçe taksim ederek Efendimiz aleyhisselamın peygamberliğinin delillerinden saymıştır.
Birinci kısmında daha önceki peygamberlerin kitaplarında geçen Efendimiz aleyhisselamın bi’seti ve nübüvveti ile alakalı Tevrat, İncil ve Zebur da geçen ayetleri ele almış ve onları delâil-i nübüvvetten saymıştır. Nitekim bu hususu destekleyen Kur’an-ı Kerîm de ayetler de vardır.
İkinci kısmında ise geçmiş peygamberlerin dışında meydana gelen, peygamberliğinden önce peygamberliğine delalet eden hadiseleri de irhâsât içinde ele almış ve Efendimizin peygamberliğinin delillerinden saymıştır. Bunları da kendi içerisinde yedi grup içerisinde toplamıştır:
Yemen padişahlarından Tubba’ gibi nice devlet başkanlarının Efendimiz aleyhisselamdan bahsetmeleri., varaka İbn-i Nevfel gibi pek çok ehli kitap alimlerinin Efendimiz aleyhisselamdan bahsedip müjde vermeleri, Kuss bin Saîde gibi arap kavminin en meşhur ve muvahhid hatiplerinin ondan bahsetmeleri ve müjde vermeleri, Ka’b ibn-i Lüeyy gibi şairlerin müjde vermeleri, Şıkk isminde meşhur kâhin gibi, kâhinlerin Efendimizden haber verip müjdelemeleri, Zubab İbn-i Harise gibi nice zatlara seslenen hatif-i cinnilerin Efendimiz aleyhisselam dan müjde vermeleri, bazı taşlar üstünde ve kabirlerde ve kabirlerin mezar taşlarında “Muhammedün Muslihun Emîn” ibareleri de Efendimiz aleyhisselamın peygamberliğini tasdikleyen ve müjdeleyen irhâsât olarak kaydedilmiştir.
Üçüncü kısım irhâsât ki Efendimiz aleyhisselamın doğduğu anda meydana gelen hârikulâde hadiselerdir. O hadiseler, Efendimiz aleyhisselamın doğumu ile alâkadar bir surette meydana geldiği için onun peygamber olacağına delil sayılmış ve irhâsât olarak ifade edilmiştir.
∞∞
Peygamberlerin peygamberliğinden önce meydana gelen ve onların peygamber olacağının delili olan, irhâsât tabir edilen bu hârika hadiselerden maksat peygamberliğin temelini tesis etmektir.
Ehli sünnete göre irhâsâtlar, kendisi için zuhur eden zat’ın peygamber olacağını işaret eder. Hz. İsa aleyhisselâmın beşikte iken konuşması, Ağaç ve taşların peygamberimize selam vermesi ve bulutun kensini gölgelemesi gibi harikulade hadiseler, irhâsât nev’indendir
İrhâsât’ın peygamberlerin ilerlede peygamber olacaklarına delil olsa bile, Mu’cize sayılıp sayılmayacağına dair ulema arasında ihtilaf edilmiştir. Bu hususun izahını Kâdı Abdülcebbar’ın, el-Mȗğni’sine, Şarari’nin el-Yevakit gibi kitaplarına havale ederek bu kadarlıkla iktifa etmek istiyorum.
∞∞
1 İbn’ü Manzur, Lisanu’l-Arap; c:7; s:44 ↩ metne dön
2 Ali el-Karî, Şerhu’l-Fıkhi’l-Ekber, s:96 ↩ metne dön
3 Bknz: Âl-i İmrân: 61,93 ↩ metne dön
4 İbn-i Kesir, el-Bidaye, c:2; s:154 ↩ metne dön
5 Aliyyü’l-Kâri, Şerhu’ş-Şifa, c:1, s:742 ↩ metne dön
6 Aliyyü’l-Kari, Şerhu’ş-Şifa, c:1; s:740 ↩ metne dön
7 Ebu Nuaym, Delail’ü Nübüvve, c:1, s:90 ↩ metne dön
8 İbn-i Hişam, es-Siretü’n Nebeviyye; c:1, s:15-19, ↩ metne dön
9 Beyhakī, Delailü’n-Nübüvve, c:2, s:259 ↩ metne dön
10 İbn-i Sa’d, et-Tabakat, c:1; s:169 ↩ metne dön
11 Şa’ranî, el-Yevâkît, c:1; s:157 ↩ metne dön
12 Meryem:30 ↩ metne dön
13 Müslim el-Fedail ,2 ↩ metne dön
14 Tirmizi el-Mekanıb,5 ↩ metne dön
15 Curcânî, Şerhu’l-Mevâkıf; c:1, s:179 ↩ metne dön
Kaynak: Herkul.org · Necdet İçel